دهانه رحم، دروازه ورود به رحم، نقشی حیاتی در سیستم تولید مثل زنان ایفا میکند. بررسی دهانه رحم از طریق تست پاپ اسمیر و سایر روشها برای حفظ سلامت زنان و پیشگیری از سرطان دهانه رحم ضروری است. در این مقاله به بررسی آناتومی، وظایف، روشهای بررسی، عوامل موثر بر سلامت و راههای پیشگیری از مشکلات دهانه رحم میپردازیم.
بررسی دهانه رحم: دروازه ورود به رحم
دهانه رحم، که به عنوان سرویکس نیز شناخته میشود، بخش انتهایی رحم است که به واژن متصل میشود. این بخش عضلانی، نقشی حیاتی در سیستم تولید مثل زنان ایفا میکند و در دوران بارداری، محل عبور نوزاد از رحم به واژن است. بررسی دهانه رحم به طور منظم، از طریق تست پاپ اسمیر و سایر روشها، برای حفظ سلامت زنان و پیشگیری از سرطان دهانه رحم ضروری است.
آناتومی دهانه رحم:
دهانه رحم از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
- اکتو سرویکس: بخش خارجی دهانه رحم که در معاینه لگن قابل مشاهده است.
- اندوسرویکس: بخش داخلی دهانه رحم که به داخل رحم متصل میشود.
سطح دهانه رحم با سلولهای پوششی پوشیده شده است که دائماً در حال نو شدن هستند. این سلولها وظیفه تولید مخاط را بر عهده دارند.
مخاط دهانه رحم:
مخاط دهانه رحم، مایعی غلیظ و چسبناک است که توسط غدد داخل اندوسرویکس ترشح میشود. این مخاط دارای وظایف مهمی است، از جمله:
- محافظت از رحم: مخاط، مانند یک سد عمل میکند و از ورود میکروبها، باکتریها و اسپرمهای ناسالم به رحم جلوگیری میکند.
- کمک به باروری: در طول تخمکگذاری، مخاط دهانه رحم رقیقتر و لغزندهتر میشود تا به حرکت اسپرمها به سمت تخمک کمک کند.
- حفظ رطوبت: مخاط، رطوبت لازم برای واژن و رحم را حفظ میکند.
بررسی دهانه رحم:
بررسی دهانه رحم از طریق روشهای مختلفی انجام میشود، از جمله:
- معاینه لگن: در معاینه لگن، پزشک با استفاده از اسپکولوم، واژن و دهانه رحم را معاینه میکند.
- تست پاپ اسمیر: در این تست، سلولهای دهانه رحم با استفاده از یک برس یا وسیله مخصوص نمونهگیری میشوند و برای بررسی وجود سلولهای غیرطبیعی به آزمایشگاه فرستاده میشوند.
- کولپوسکوپی: در این روش، با استفاده از یک میکروسکوپ مخصوص، دهانه رحم به طور دقیقتر بررسی میشود.
- بیوپسی: در صورت مشاهده سلولهای غیرطبیعی در تست پاپ اسمیر یا کولپوسکوپی، ممکن است از دهانه رحم نمونهبرداری (بیوپسی) انجام شود.
چه زمانی باید دهانه رحم را بررسی کرد؟
همه زنان باید از سن 21 سالگی به طور منظم دهانه رحم خود را بررسی کنند.
- زنان زیر 30 سال: هر سه سال یکبار تست پاپ اسمیر
- زنان بین 30 تا 65 سال: هر سه سال یکبار تست پاپ اسمیر به همراه تست HPV یا هر پنج سال یکبار فقط تست HPV
- زنان بالای 65 سال: در صورت داشتن سابقه طبیعی تست پاپ اسمیر، ممکن است نیازی به غربالگری بیشتر نباشد.
عوامل موثر بر سلامت دهانه رحم:
- عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV): HPV شایعترین عامل ایجاد کننده سرطان دهانه رحم است.
- سیگار کشیدن: سیگار کشیدن خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش میدهد.
- سیستم ایمنی ضعیف: زنان با سیستم ایمنی ضعیف بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم هستند.
- سابقه خانوادگی: داشتن سابقه خانوادگی سرطان دهانه رحم خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهد.
- تعداد زیاد زایمان: زنان با تعداد زیاد زایمان بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم هستند.
پیشگیری از مشکلات دهانه رحم:
- واکسیناسیون HPV: واکسن HPV میتواند از ابتلا به عفونت HPV و در نتیجه پیشگیری از سرطان دهانه رحم جلوگیری کند.
- معاینات منظم: انجام معاینات منظم دهانه رحم به تشخیص زودهنگام مشکلات و درمان به موقع آنها کمک میکند.
- رابطه جنسی ایمن: استفاده از کاندوم در هنگام رابطه جنسی میتواند خطر ابتلا به عفونتهای مقاربتی و HPV را کاهش دهد.
- ترک سیگار: ترک سیگار خطر ابتلا به سرطان دهانه