اگزما یک بیماری التهابی پوستی است که باعث خارش، قرمزی و خشکی پوست میشود. این بیماری مزمن بوده و دورههای عود و فروکش را به دنبال دارد. علت دقیق اگزما ناشناخته است، اما عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارند. اگزما انواع مختلفی دارد و با روشهای مختلفی مانند مرطوبکنندهها، کورتیکواستروئیدهای موضعی، آنتیهیستامینها و ایمونوتراپی قابل درمان است. اگرچه هیچ راهی برای پیشگیری کامل از اگزما وجود ندارد، اما میتوان با انجام اقداماتی مانند مرطوب نگه داشتن پوست، پرهیز از عوامل محرک و استفاده از لباسهای نرم، خطر ابتلا به بیماری یا تشدید علائم آن را کاهش داد.
اگزما: التهابی که پوست را درگیر میکند
اگزما، که به عنوان درماتیت آتوپیک نیز شناخته میشود، یک بیماری التهابی پوستی است که باعث خارش، قرمزی، خشکی و تحریک پوست میشود. این بیماری مزمن بوده و دورههای عود و فروکش را به دنبال دارد. اگزما میتواند در هر سنی رخ دهد، اما بیشتر در کودکان شایع است.
علل اگزما:
علت دقیق اگزما ناشناخته است، اما عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارند. افراد مبتلا به اگزما اغلب سابقه خانوادگی آلرژی، آسم یا تب یونجه دارند. عوامل محرک محیطی که میتوانند علائم اگزما را تشدید کنند عبارتند از:
- خشکی پوست: کمبود رطوبت در پوست میتواند اگزما را بدتر کند.
- مواد حساسیتزا: مانند گرده، گرد و غبار، کپک، پشم حیوانات و برخی غذاها
- مواد تحریککننده: مانند صابون، مواد شوینده، عطر، دود سیگار و تغییرات آب و هوایی
- استرس: استرس عاطفی میتواند علائم اگزما را تشدید کند.
- تعریق: تعریق بیش از حد میتواند اگزما را بدتر کند.
- عفونت: عفونتهای باکتریایی یا ویروسی میتوانند علائم اگزما را تشدید کنند.
انواع اگزما:
انواع مختلفی از اگزما وجود دارد که هر کدام علائم و ویژگیهای خاص خود را دارند. شایعترین انواع اگزما عبارتند از:
- اگزما درماتیت آتوپیک: این شایعترین نوع اگزما است که معمولاً در دوران کودکی شروع میشود و در بزرگسالی ادامه مییابد.
- اگزما دست: این نوع اگزما پوست دستها را درگیر میکند و اغلب در افرادی که با مواد شیمیایی یا شویندههای خشن سر و کار دارند، دیده میشود.
- اگزما نومولار: این نوع اگزما باعث ایجاد ضایعات سکهای شکل روی پوست میشود.
- اگزما دیشیدروتیک: این نوع اگزما باعث ایجاد تاولهای کوچک روی دستها و پاها میشود.
تشخیص اگزما:
پزشک میتواند با معاینه پوست و بررسی سابقه پزشکی شما، اگزما را تشخیص دهد. در برخی موارد، ممکن است لازم باشد آزمایشهایی برای رد سایر بیماریهای پوستی انجام شود.
درمان اگزما:
هیچ درمانی برای اگزما وجود ندارد، اما راههایی برای کنترل علائم و پیشگیری از عود بیماری وجود دارد. درمان اگزما به نوع و شدت بیماری بستگی دارد. برخی از روشهای درمانی رایج عبارتند از:
- مرطوب کنندهها: مرطوب کردن پوست به طور مرتب با یک مرطوب کننده بدون عطر میتواند به حفظ رطوبت پوست و کاهش خشکی و خارش کمک کند.
- کورتیکواستروئیدهای موضعی: این داروها میتوانند التهاب و خارش را کاهش دهند.
- مهارکنندههای موضعی کالسینئورین: این داروها میتوانند جایگزینی برای کورتیکواستروئیدهای موضعی باشند و برای افرادی که به کورتیکواستروئیدها حساس هستند، مناسب هستند.
- آنتیهیستامینها: این داروها میتوانند به کاهش خارش کمک کنند.
- ایمونوتراپی: این درمان برای افراد مبتلا به اگزما شدید که به سایر درمانها پاسخ نمیدهند، استفاده میشود.
پیشگیری از اگزما:
هیچ راهی برای پیشگیری کامل از اگزما وجود ندارد، اما میتوانید با انجام اقداماتی برای کاهش خطر ابتلا به بیماری یا تشدید علائم آن اقدام کنید. این اقدامات شامل:
- مرطوب نگه داشتن پوست: به طور مرتب با یک مرطوب کننده بدون عطر پوست خود را مرطوب کنید.
- از بین بردن عوامل محرک: از تماس با عواملی که باعث تشدید علائم اگزما میشوند، مانند مواد حساسیتزا، مواد تحریککننده و استرس خودداری کنید.
- حمامهای کوتاه و خنک: از حمامهای طولانی و داغ خودداری کنید، زیرا میتوانند پوست شما را خشک کنند.
- استفاده از لباسهای نرم: لباسهایی از جنس پنبه یا سایر الیاف طبیعی بپوشید که پوست شما را تحریک نکنند.
- کوتاه کردن ناخنها: ناخنهای خود را کوتاه نگه دارید تا از خراشیدن پوست